Dood, verlies, verdriet, je ontkomt er niet aan. Het zijn Die onvermijdelijkheden, zoals Jan Baeke (1956) zijn jongste bundel heeft genoemd. Die, niet de, om te benadrukken dat iedereen ertegenaan loopt.

Baeke kijkt naar die wereld van emoties als naar een film. 'In mijn jeugd ging ik naar alle films/ die in onze provincieplaats vertoond werden' schrijft hij (1956). Als 'captive audience', geboeid publiek in de bioscoop van het leven kun je goed zien wat er nu eigenlijk gebeurt.

En zo probeert hij door alle smart, teleurstelling, vreugde die hem onvermijdelijk overkomen, vast te stellen wat die gevoelens nu precies met hem doen. Hoe hij met het leven omgaat.

In het gedicht 'Daalt de verlossing op ons neer' beschrijft hij bijvoorbeeld wat het doet als je gewoon je pijn uitspreekt in plaats van hem rationeel te verklaren: 'Wat we zeggen helpt om de middag van haar causaliteit te bevrijden./ Wat we zeggen is bedoeld om de kracht van de pijn te bewijzen.'

Hij analyseert het wezen van emoties, en hij doet dat in een taal die zo treffend mogelijk wil zijn. Dat geeft zijn gedichten een aangename lichtheid al gaan ze geregeld over zware dingen, onbegrip, verlies.

Het heeft, zonder ook maar de minste religieuze bijsmaak, iets boeddhistisch om de onvermijdelijke tijdelijkheid en vergankelijkheid van alles zo precies in kaart te brengen. En het levert geregeld de prachtigste observaties op, bijvoorbeeld 'geluk is een heel precies ding/ het maakt niet zoveel kabaal als we dachten'.

Of anders deze, bij het verward of misschien wel gespleten wakker worden 's ochtends: 'Als we voor het raam staan, wat we zonder na te denken doen, doen we/ of we alles zien en alles herkennen. Twee onbekenden in een onbekende/ werkelijkheid./ Dat dit allemaal gratis is.'

Ik zou het poëtische nauwkeurigheid willen noemen; taal is hier niet zomaar een fraai klinkend, meeslepend alternatief voor de werkelijkheid maar een precisie-instrument om met de complexe film van het leven, de paradoxale werkelijkheid om te gaan.

Zelfs als die je een geliefde afneemt en je je afvraagt wat er anders had gekund: 'ik heb alles goed gedaan/ ik deed alles verkeerd'.